درس 6 - شناخت احساسات

هدف کلی: آموزش و آشنایی با انواع احساسات و کنترل آن

اهداف جزئی:

• شناخت احساسات خشم، ترس و نگرانی
• تقویت قدرت بیان احساسات
• آشنایی با راه‌های کنترل خشم
• آشنایی با راه‌های غلبه بر ترس و نگرانی
• شرکت در بحث و گفت‌وگوهای کلاسی
• تقویت هوش جنبشی – حرکتی

این حدیث از امام حسین (ع) را که می‌فرمایند: «السلامُ قبلَ الکلام»[1]؛ اول سلام کردن و بعد صحبت کردن، برای کودکان بخوانید. به آنان بگویید که ما همیشه باید قبل از شروع صحبت‌ها سلام کنیم.

[1] . تحف العقول، ص246.

از نوآموزان بپرسید: وقتی از مامان و بابا تشکر می‌کنی و دست آن‌ها را می‌بوسی به شما چه می‌گویند؟ به نظر شما در آن لحظه خدا به شما چه می‌گوید؟ بعد، شعر زیر را برایشان بخوانید و از آنان بخواهید تکرار کنند.

یه بچه ی مهربون

بچه ی خوب و دانا

میبوسه دست مامان

میبوسه دست بابا

تصویرخوانی و تفکر: از کودکان بخواهید کادرهای سمت راست را یکی یکی خوب ببینند و نظرشان را درمورد آن بدهند. کسی که درون هر کادر است، چه احساسی را دارد تجربه می‌کند؟

دست‌ورزی و کار با قیچی: کودکان را به صفحه 34 کتاب کودک ببرید و صورتک‌های مرتبط به این درس را به آنان نشان دهید. از آن‌ها بپرسید: پیشو در این صورت‌ها، چه حسی را دارد؟ هر کدام از این احساسات، کدام کادر صفحه را نشان می‌دهد؟ از آن‌ها بخواهید تا صورت‌های پیشو را قیچی کنند و در این صفحه، هر کدام را روبروی کادر مناسب خودش بچسبانند و با خط، به هم وصلشان کنند.

وسایل مورد نیاز: تصویر صورتک احساسات مختلف (خنده، عصبانیت، ناراحتی، ترس) را تهیه کرده و به کلاس بیاورید.

(می‌توانید از اینجا فایل تصویری این صورتک‌ها را دانلود و چاپ نمایید)

نحوه اجراء: کودکان را به دو گروه تقسیم کنید. به گروه اول تصویر صورتک‌های چاپ شده را بدهید. نفر اول از گروه اول، یکی از صورتک‌ها را انتخاب می‌کند و نفر اول از گروه دوم، باید با صورتش، ادای آن صورتک را در بیاورد (آن حس را نقش بازی کند). سپس نفر دوم از گروه اول یک صورتک را انتخاب می‌کند و نفر دوم گروه دوم، باید ادای آن صورتک را در بیاورد و همین‌طور تا انتهای صف. پس از اینکه گروه اول تمام شد، نوبت گروه دوم است که صورتک‌ها را انتخاب کنند.

پس از نشان دادن هر صورتک و نمایش کودکان، سعی کنید قدری درمورد آن احساس با نوآموزان صحبت کنید. از آنان بپرسید این تصویر، چه احساسی را نشان می‌دهد؟ چه چیزهایی باعث می‌شود ما این احساس را داشته باشیم؟ آیا خاطره‌ای از این احساس داشته‌اید یا خیر؟ اگر این احساس، احساس بدی است، چطور می‌شود آن را برطرف کرد؟

نکته: در صورتک‌های خشم، در مورد راه‌های کنترل خشم و عصبانیت با کودکان صحبت کنید. عواملی مثل؛ نفس عمیق کشیدن، آب خوردن، فاصله گرفتن از موقعیت عصبانیت، راه رفتن، صلوات فرستادن و …

به امام هفتم ما شیعیان، امام کاظم (ع) اشاره کنید و توضیح دهید که نام امام کاظم، به این جهت «کاظم» بود که ایشان خشم و عصبانیتشان را کنترل می‌کردند و کاظم، یعنی کنترل کننده خشم.

کودکان را به گروه‌های 4 نفره تقسیم کنید و 4 صندلی در اختیارشان بگذارید. روی هر صندلی تصویر یک احساس قرار دهید. با پخش موزیک از کودکان بخواهید تا شروع به چرخیدن دور صندلی‌ها کنند و هرگاه موزیک قطع شد، روی یک صندلی بنشینند. حالا باید از تجربه خود در مورد حسی که روی صندلی‌اش نشستند، بگویند. سپس نوبت به گروه بعدی می‌رسد.