هدف کلی: آموزش شناخت احساسات و کنترل آن
اهداف جزئی:
-
- برخورد مناسب در زمان ترس، اضطراب و نگرانی
- شرکت در بحث و گفتوگوهای کلاسی
- ارائه ایده نو و راهحلهای عملی جدید از نگاه کودک با استفاده از امکانات موجود
- تصمیمگیری در انجام دادن فعالیتهای روزانه و ارائه راهحل برای مسائل روزمره
- بیان احساسات خود
- نقاشی کردن و شرکت در نمایشهای خلاق
- هماهنگی چشم و دست/تقویت عضلات دست
- تقویت هوش درونفردی (Intrapersonal)
- درک کلام موزون و ایجاد ریتم
هنگامیکه هر روز دست مامان و بابا را میبوسید ایشان خوشحالی خود را چگونه نشان میدهند؟
برای مرور درسهای گذشته سؤالات ذیل را از نوآموزان بپرسید:
- درس 12: شما چگونه سلام میکنید؟ آهسته یا بلند؟ وقتی یکی از آشنایان یا دوستانتان را میبینید اول چه کسی سلام میکند؟
- درس 18: تابهحال شده که دوست شما مرتکب اشتباهی شده باشد، چگونه او را برای جبران اشتباهش راهنمایی میکنید؟
- درس 20: کوثر یعنی چه؟ به چه کسی میگوییم کوثر؟ (خوبی و خیر زیاد)
تصویرخوانی و تفکر: توجه نوآموزان را به تصاویر کتاب جلب نمایید و از آنان بپرسید؛ در هر تصویر چه اتفاقی افتاده است؟ در مورد هریک از تصاویر گفتوگو کنند، نظرات و احساسات خود را بیان کنند. سپس از آنان بپرسید، اگر بخواهید راهحلی برای پرپری، نازپری و… بیان کنید به آنها چه میگویید.
مرور شناخت تفاوتها و عدد 5 (درس 12 و 20): از کودکان بخواهید ابتدا گل متفاوتی که در گلدان پشتسر پوپک وجود دارد را پیدا کنند و دورش خط بکشند. سپس، گلدان و 5 عدد از گلهای گلدان را رنگ نمایند.
هوش و دستورزی: از نوآموزان بخواهید به پایین صفحه دقت کنند و هالههایی که پایین صفحه آمده را در صفحه پیدا کنند و مثل خودشان رنگآمیزی کرده و هر شکل را به خودش وصل کنند. (آمپول، گرگ، لامپ شکسته، مار)
از کودکان بپرسید شما از چهچیزهایی بیشتر میترسید و نگران میشوید؟ اجازه دهید احساسات خود را در جمع بیان کنند. بعد در مورد ترسهایی که دارند با آنان گفتوگو کنید. از نوآموزان بخواهید برای کنترل ترس و نگرانیهای خود راهحلهایی را بیان کنند. به ایشان بگویید کسانی که با خدا هستند و همیشه به یاد خداوند هستند، کمتر میترسند و انسانهای قویتری هستند. امام علی(ع)، امام مهربانیها و قهرمان عدالت و شجاعت یکی از بهترین الگوها میتواند برای کودکان باشد ایشان بسیار قوی و شجاع بودند و همیشه به یاد خداوند مهربان بودند.
در فیلم زیر، احساسات مختلف به تصویر کشیده شده است. آن را برای نوآموزان پخش نمایید.
سخنی با مربیان:
کنترل ترس در کودکان میتواند به شکلهای مختلفی صورت پذیرد اما بهترین راه برای درک نیازهای کودکان و یافتن راهحل مناسب، گوش دادن به زبان آنهاست. در ادامه چند راهکار ممکن، برای کنترل ترس در کودکان پیشدبستانی بیان شده است:
گوش دادن به کودکان: به کودکان فرصت دهید تا در مورد ترسهایشان صحبت کنند. گاهی اوقات فقط شنیدن این موضوعات برای آنها کمک زیادی میکند.
ارائه اطلاعات: به کودکان در مورد موضوع مورد ترسشان اطلاعات بیشتری دهید تا بتوانند بهتر آن را درک کنند تا از ترس ایشان کاسته شود.
بازی و سرگرمی: ارائه فعالیتهای سرگرمکننده و بازیهایی که به کودکان کمک کند تا ترسهایشان را فراموش و یا با آنها مقابله کنند.
مثال زدن: به کودکان مثالهایی از دیگران که با ترسهای مشابه مواجه شدهاند و چگونه آن را حل کردهاند، بیان کنید.
در پایان، لازم به ذکر است که بهترین راه برای کنترل ترس در کودکان، شناخت نیازهای آنها و ارائه حمایت و توجه مناسب به آنها است.[1]
[1] برای مطالعه بیشتر میتوانید به منابع زیر مراجعه کنید:
- مقاله اثربخشی درمان شناختی ـ رفتاری بر اضطراب و خودکارآمدی کودکان مضطرب: یک مطالعه موردی با خط پایه ناهمزمان؛ نویسنده: نکویی، سمیه؛ کرایی، امین؛ نویسنده مسئول: عباسپور، ذبیح الله؛ مجله: روانشناسی فرهنگی «بهار و تابستان 1401»، دوره ششم، شماره 1.
- مقاله پیشبینی اضطراب کودکان براساس واکنش والدین به احساسات منفی آنها با توجه به نقش میانجی تنظیم هیجان؛ نویسنده مسئول: غیاثوند، پروانه؛ نویسنده: اسماعیلی نسب، مریم؛ اشرفی، عماد؛ مجله: «اندیشه و رفتار در روانشناسی بالینی پاییز 1399»، شماره 57.
با استفاده از چسب یا گچ یک جدول تک ستونی با خانههای متعدد رسم نموده در بعضی از خانهها تصویر ترسهای واقعی (مانند ترس از ارتفاع، حیوانات وحشی، آتش و…) و در برخی از خانهها تصویر ترسهای غیرواقعی (مانند ترس از آمپول، سوسک، تاریکی و…) باشد. کودکان باید بهصورت لیلی از خانهها عبور کنند ولی خانههایی که تصویر ترس واقعی در آن است را باید از رویش بپرند و اجازه ورود به آنها را ندارند.
لینک دانلود تصاویر بازی مسیر شجاعت
وسایل لازم: گچ یا چسب کاغذی، تصاویر پرینت شده از ترسهای مختلف.
بعد از بحث و گفتوگو از کودکان بخواهید، چیزهایی را که موجب نگرانی و ترس و اضطراب آنها میشود را نقاشی کرده و در مورد آنها توضیح دهید.
وسایل مورد نیاز: برگه نقاشی، مداد رنگی، مداد شمعی.
ابتدا کودکان را گروهبندی کنید (3 الی 4 نفر در هر گروه). سپس از هر گروه بخواهید، یک مورد از موارد اضطراب و نگرانی را انتخاب کرده و در گروه خود نقش آن را بازی کنند و بعد برای برطرف کردن اضطراب، ترس و نگرانی، راهحل پیشنهاد دهند.