درس هفته اول - درس آشنایی فعالیت های پیش از شروع کتاب کودک

کودکان در روزهای آغازین ورود به کودکستان، به دلیل ورود به فضایی جدید و جدایی از والدین ممکن است دچار احساسات نامطلوبی همچون اضطراب جدایی شوند؛ از این رو قبل از شروع کتاب، ضروری است در چند روز نخست، فعالیت­ها و بازی­هایی جهت آشنایی کودکان با محیط، دوستان و مربی انجام شود تا کودک بتواند راحت­تر شرایط جدید را بپذیرد. به همین دلیل، چندین فعالیت طراحی شده که قبل از شروع درس یک، بتوانید جذابیت فضای کودکستان را برای کودک مضاعف کنید. این فعالیت­ها با هدف انس­گرفتن کودک با محیط کودکستان، آشنایی با جنگل دانابان و شخصیت­های آن، تقویت عظلات دست و دست­ورزی و نحوه­ی درست در دست گرفتن مداد و… طراحی شده است.

صندلی­های کلاس را به صورت حلقه­ای چینش کنید. مربی یک گلوله کاموا در دست داشته باشد و بعد از معرفی خود آن را به سمت یکی از نوآموزان پرتاب کند به نحوی که سر کاموا در دستش بماند. نوآموز بعدی نیز آن را به سمت نفر بعد پرتاب کند به نحوی که ادامه کاموا در دستش بماند. به این ترتیب تمامی دانش­آموزان خودشان را معرفی نمایند تا گلوله کاموا همه­ی نوآموزان را به هم وصل کند.

کودکان را به گروه­های 4 یا 5 نفره تقسیم نموده و به هر گروه یک بادکنک بدهید و یک محدوده فضای مشخصی را برای هر گروه مشخص کنید. با علامت شما یا زدن سوت، کودکان شروع به انداختن بادکنکشان در هوا می­کنند و باید سعی کنند تا بادکنکشان در هوا معلق بماند بدون اینکه از محدوده­ی خود خارج شوند.

با استفاده از گچ یا نخ، دایره­هایی به قطر 2 متر ایجاد کنید و درون هر دایره سه یا چهار کودک قرار می­گیرند. سپس با گفتن اسم یک میوه یا اسم دختر یا پسر یا هر چیز دیگری که به عنوان کد مشخص کرده­اید، کودکان باید روی لبه­های دایره یا در مرکز دایره قرار بگیرند. مثال: با گفتن اسم میوه به درون دایره می­پرند و با گفتن نام پرنده روی لبه­های دایره قرار می­گیرند. این بازی به تقویت تمرکز و دقت شنیداری کودکان کمک می­کند.

اهداف: تقویت حس شنیداری، تقویت توجه و تمرکز.

یک قطار از کودکان کلاس درست کنید و به قسمت­های مختلف مدرسه رفته و از این مکان­ها بازدید کنید تا نوآموزان نام این مکان­ها و کارکنان آن­ها را بیاموزند. در نهایت از کودکان بخواهید درمورد مشاهدات خود با یکدیگر گفت­و­گو کنند. دقت کنید این گردش در مدرسه، با رعایت نکات ایمنی و بهداشتی همراه باشد.

اهداف: تقویت حس دیداری و شنیداری خود، شناخت بیشتر پیرامون خود، آشنایی با ابزارهای مختلف.

کودکان را به گروه­های دونفره تقسیم کنید. سپس هر فرد باید دکمه پیراهن خود را باز و بسته کند و به هم­گروهی­اش کمک کند که دکمه­اش را زودتر ببندد.

اهداف: تقویت احساس همدلی و دوستی بین کودکان، تقویت ماهیچه­های ظریف انگشت، افزایش سرعت عمل، تقویت کار گروهی.

تعدادی کاغذ در رنگ­های مختلف در اختیار کودکان قرار دهید. سپس از آن­ها بخواهید با استفاده از دو انگشت شصت و اشاره، کاغذها را به شکل­های نواری پاره کنند و آن­ها را بر روی برگه­ای کنار یکدیگر قرار دهند و سعی کنند با آن­ها شکل­های دلخواهشان را درست کنند.

اهداف: دست­ورزی و تقویت انگشتان، پرورش خلاقیت، هماهنگی چشم و دست.

جهت تقویت دست­ورزی کودکان می­توانید یک برگه روزنامه یا مجله باطله در اختیار هر کودک قرار دهید. سپس از آن­ها بخواهید با استفاده از دست غالب خود بدون اینکه دستشان را به بدنشان تکیه دهند از یک گوشه کاغذ و فقط با استفاده از انگشتان دست شروع به جمع­کردن و مچاله­کردن روزنامه کنند تا جایی که به شکل یک توپ در بیاید. سپس یک هدف یا یک سبد در مقابل کودکان قرار دهید و از آن­ها بخواهید تا توپ­هایشان را داخل سبد پرتاب کنند. برای جذاب­تر شدن بازی می­توانید از چند سبد در فاصله­های متفاوت با امتیازهای مختلف استفاده نمایید.

اهداف: تقویت انگشتان دست و ماهیچه­های ظریف انگشتان، هماهنگی دست و مغز.

برای آشنایی کودکان با شخصیت­های جنگل دانابان، داستان زیر را برای ایشان بخوانید و یا صوت آن را پخش کنید.

به نام خدا

اوووووه! چقدر بچه! چقدر سر و صدا! من می‌روم ببینم چه خبر شده اینجا. اینجا نوشته: «ثبت­نام مدرسه‌ی دانابان شروع شد». آهان! پس این بچه‌ها آمده‌اند برای ثبت‌نام! هیس! هیچی نگویید لطفاً تا صدا را بشنویم.

سلام به بچه‌های خوب مدرسه‌ی دانابان. من آقاخروسه هستم. ناظم مدرسه‌ی دانابان. این خانم­مرغه هم که نشسته روی تخم‌هایش معلم شماست. اسمش چیه؟ اجازه بدهید خودشان بگویند.

– قُدقُد قُدا. سلام به شما. خانم قُدی‌ هستم. معلّم‌تان. خوشبختانه همه‌ی شما در مدرسه‌ی دانابان ثبت‌نام شدید. خوش‌آمدید! حالا یکی یکی خودتان را معرفی کنید.

اوه اوه اوه! چه بچه‌های پر سر و صدایی. ثبت‌نام شدن که این‌همه جیغ و هورا نداره!

– من نازپری هستم. کبوتری که عاشق مدرسه و درس‌خواندن است. عاشق رنگ صورتی و همه‌چیزهایی که صورتی‌اند.

– من پرپری‌ام. برادر نازپری. عاشق بازی کردن و پرواز. رنگ سفید را هم خیلی دوست دارم. سفید مثل یک کیک خامه‌ای بزرگ. مثل ابرهای توی آسمان. مثلِ … اووووم… مثلِ … خب یادم نمی‌آید دیگر مثل چی!

– من فیلو هستم. پف‌پفی‌ترین بچه فیل جنگل. خوراکی‌ها را خیلی زیاد دوست دارم. اما مامان‌فیلو یادم داده فقط خوراکی‌های سالم بخورم. مثل پفیلا! اوووووم….  به‌به! دهانم آب افتاد. رنگ قرمز را هم بیشتر از بقیه‌ی رنگ‌ها دوست دارم. قرمز مثل یک عالمِ گیلاس آبدار.

– اسم من پوپک است. درس‌خوان‌ترین شانه­به­سر جنگل. رنگ نارنجی را خیلی دوست دارم. نارنجی مثل یک پرتقال آبدار!

– من کوکی‌ام. همه می‌گویند آخه یک بچه اردک که نباید اینقدر پُرحرف باشد! اما من اصلاً فکر نمی‌کنم که پُرحرفم. من فقط دوست دارم همه­چیز را برای همه تعریف کنم. به این که پُرحرفی نمی‌گویند. رنگ زرد را هم خیلی دوست دارم. زرد مثل خورشید است. درخشان و زیبا.

– م…..ن لاااااااکو هسسسسستم. یک کم یوااااااشم. اماااااا سعی می‌کنم از بقیه جاااااا نمانم. رنگ سبز راااااا هم خیلی دوست دارم. سبز کاااااهویی را بیشتر از بقیه‌ی سبزها.

– من همه‌ی رنگ‌ها را دوست دارم. یک عالم هم گلوله‌های کاموایی دارم. هر کدامشان یک رنگ. ای وای! یادم رفت اسمم را بگویم. پیشو هستم.

– پیف پیف پیف! چه بویی. اصلاً از بوی گل‌ها خوشم نمی‌آید. از خیلی چیزهای دیگر هم خوشم نمی‌آید. کم‌کم خودتان متوجه می‌شوید از چه چیزهایی. اسم من ببعی است. ببعی فرفری! رنگ‌ها را هم دوست ندارم. حوصله ندارم چیزی را دوست داشته باشم.

– اسم من پشمکه. گوش‌درازترین بچه­خرگوش جنگل. هویج را دوست دارم. کیک هویج را هم دوست دارم. آب هویج، آب‌نبات هویجی و هر چیزی که هویجی باشد را هم دوست دارم.

– مَ…مَ…مَن فَ…فَ…فندق‌ام. تَ…تَ…تنهاترین بچه سنجاب. آ…آ…آخه! مَ…مَ…مَن نِ…نِ…نمی‌توانم خو…خو…خوب حرف بزنم. رنگ شُ…شُ…شکلاتی را خیلی دوست دارم.

چقدر جورواجورند این بچه‌ها! هیچ‌کدامشان شبیه آن‌یکی نبود. چقدر مهربان است این خانم قدی! همه‌شان را بغل کرد و نوک نوک ماچ کرد. معلوم است همه را اندازه‌ی هم دوست دارد. خیلی دلم می‌خواهد بدانم توی مدرسه‌ی دانابان چه اتفاق‌هایی می‌افتد! شما چطور؟ اگر دوست دارید می‌توانید با من بیایید برویم سراغ قصه‌هایشان.

راستی تا یادم نرفته این را بگویم که «دانابان» یعنی نگهدارنده‌ی دانایی! یعنی کسی که مراقب دانایی است.

حالا اگر آماده‌اید و دیگر حرف و سوالی نیست برویم سراغ قصه‌­ها.[1]

[1] فرزانه فراهانی

برای آشنایی بیشتر با جنگل دانابان، شعر زیر را برای کودکان بخوانید و یا آهنگ آن را پخش کنید. از کودکان بخواهید با دست­زدن و پا کوبیدن شما را همراهی کنند. همچنین کودکان در هر بخش شکل حیواناتی که گفته می­شود را در بیاورند.

جنگلی هست سبز و قشنگ

سنجاب داره راسو داره

پرنده‌ی زبر و زرنگ

خرگوش پشمالو داره

اسمش چیه؟ دانابانه

حیوون داره یه عالمه

از خوبی و قشنگیاش

هر چی بگم بازم کمه

روی درختاش همیشه

یه عالمه پرنده هست

صدای جیک و بق بقو

صدای خوب خنده هست

تو خونه­ی کبوترا

همه با هم مهربونن

کارهای خوب خوب می­کنن

قدر همو خوب می­دونن

نازپری جون، یه دختره

پرپری هم داداش اون

مامان­پری خونه داره

باباپری نامه رسون

بچه­ها جون دانابانه

اسم خوب مدرسه­شون

دوست اونان پشمک و فیل

پوپی، پیشو، بع بعی جون

خانوم قدی معلمه

معلمی خندون و شاد

با بچه­ها مهربونه

باسواده خیلی زیاد

گرگ ستاره آبی هم

خونه­ش میون جنگله

دروغ می­گه خیلی زیاد

توی بدی­ها اوله

بچه­ها جون از این به بعد

همراهِ خوبِ ما باشین

با قصه­ ی جنگلمون

با حیووناش آشِنا شین[1]

[1] طیبه شامانی (طناز)

در این بازی کودکان می­توانند تحرک و جنب­ و­جوش زیادی داشته باشند. کودکان را به 2 گروه تقسیم نموده و به هر گروه یک سبد پر از توپ می­دهید. با شروع فرمان شما یا پخش شعر آشنایی با جنگل دانابان، کودکان هر گروه باید سعی کنند توپ­های سبد خود را به درون سبد گروه مقابل بیاندازند و پس از پایان آهنگ، گروهی که توپ­های کمتری در سبدش وجود دارد برنده است.

اهداف: تقویت سرعت عمل، تقویت حس همکاری و تعامل بیشتر با دیگران، ایجاد شادی و نشاط.

از کودکان بخواهید تا فقط با استفاده از نوک انگشتان دست خود تکه­کاغذ را مچاله و فشرده کنند. سپس با استفاده از انگشتان خود به صورت تیله­بازی به توپک­های خود ضربه بزنند و با آن­ها بازی کنند.

اهداف: تقویت دست­ورزی، تقویت توجه و تمرکز.

تعدادی از کودکان را انتخاب نموده و هریک نقش یکی از شخصیت­های جنگل دانابان را ایفا کند و با فاصله­های منظمی از یکدیگر بایستند. مربی با دادن دستورات مختلف از کودکان می­خواهد تا فرامین را انجام دهند. مثال: سه بار دور پرپری بچرخید. همه پشت سر فیلو صف بگیرند. همه برای نازپری دست بزنند. همه در کنار فیلو قرار بگیرند. همه یک قدم به سمت پوپی حرکت کنند و… .

تعدادی اشیاء مختلف (توپک­های کاموایی، کاغذهای کوچک مچاله­شده و…) در یک جعبه قرار دهید. از کودکان بخواهید تا با استفاده از گیره لباس یا پنس، اشیاء موردنظر را از درون جعبه برداشته و به ظرف دیگری منتقل کنند.

اهداف: هماهنگی چشم و دست، تقویت انگشتان.

وسایل موردنیاز: مقوایی که به شکل لوله‌ای یا استوانه‌ای باشد (مانند لوله دستمال کاغذی)، کاموا یا نخ (نقریباً یک و نیم متری)، مقوا برای درست کردن ماهی.

نحوه اجرا: ابتدا با استفاده از مقوا، یک ماهی درست کنید. سپس یک طرف کاموا یا نخ را به لوله ببندید و ماهی مقوایی را به طرف دیگر نخ وصل کنید. نوآموزان باید با پیچاندن لوله، نخ را به دور لوله جمع کنند (مانند حالت قلاب ماهی­گیری). کودک باید دو دست خود را در دو لبه­ی لوله استوانه­ای قرار دهد و با چرخاندن آن شروع به جمع­کردن نخ به دور لوله کند تا بتواند سریع­تر به ماهی دست پیدا کند. توجه داشته باشید که برای جمع­کردن نخ نباید به‌صورت مستقیم نخ با دستانش ارتباط داشته باشد.

اهداف: تقویت عضلات دست، ایجاد حس رقابت، هماهنگی دست و چشم.

برای نوشتن صحیح باید از سه انگشت استفاده شود که عبارت‌اند از: انگشت شست، انگشت اشاره و انگشت میانی. مداد باید طوری گرفته شود که فشار زیادی به آن وارد نشود و از بالای قسمت تراشیده­شده مداد، گرفته شود. ابتدا مربی مداد را به‌صورت صحیح در دست گرفته و به کودکان نشان می‌دهد. سپس به اشکال مختلف دیگر، مداد را در دست بگیرد و از کودکان بخواهد تا به او بگویند که کدام‌یک از این موارد صحیح است. برای این کار می‌توانید از تصاویر روبرو نیز کمک بگیرید.

ویدیوی آموزشی: مربیان عزیز! با اسکن رمزینه (کیو.آر.کد) موجود در ابتدای درس (صفحه 5) و رفتن به بخش «آموزش صحیح مداد دست گرفتن»، می‌توانید جهت یادگیری بهتر، ویدیو آموزشی مراحل گام به گام آموزش مداد دست گرفتن با روشی ساده و جذاب را ملاحظه بفرمایید. همچنین می‌توانید ویدیو فوق را در اختیار والدین قرار داده تا هنگام انجام فعالیت‌های نوشتاری، آموزش صحیح مداد دست گرفتن را نیز با کودک خود در منزل تمرین نمایند.
فیلم آموزش مداد دست گرفتن :

با نشان دادن فیلم زیر به کودکان ، نحوه درست نشستن در کلاس را برای آنها توضیح دهید .

فیلم آموزش نحوه صحیح نشستن بر روی صندلی :